Naar de hoofdinhoud

Tandjes krijgen bij baby's

Tandjes krijgen bij je baby: symptomen, volgorde en pijn verlichten

De meeste baby's krijgen hun eerste tandje rond de leeftijd van 6 maanden, maar sommige zijn vroeger of later. Veelvoorkomende symptomen van doorkomende tandjes zijn kwijlen, overal op willen bijten, gevoelig tandvlees en lichte prikkelbaarheid. De klachten duren meestal maar enkele dagen rond het doorbreken van een tand. Een gekoelde bijtring of een zachte tandvleesmassage kan verlichting geven. Echte koorts wordt echter niet veroorzaakt door doorkomende tandjes.

Door het Molar Squad-team van Socket Science, het bedrijf voor tandheelkundig onderwijs en content, opgericht door tandarts Dr. James Samyurek5 min. leestijd

Tandjes krijgen bij je baby: symptomen, volgorde en pijn verlichten

Belangrijkste punten

  • De meeste baby's krijgen hun eerste tandje rond 6 maanden, maar de timing verschilt per kind.
  • Veel kwijlen, bijten en gevoelig tandvlees kunnen wijzen op doorkomende tandjes.
  • Ongemak duurt meestal enkele dagen en niet onafgebroken maandenlang.
  • Koorts van 38 °C of hoger is geen normaal symptoom van doorkomende tandjes.
  • Gebruik een gekoelde bijtring of masseer het tandvlees zachtjes. Vermijd verdovende gels en barnstenen kettingen.

Wanneer krijgt een baby de eerste tandjes?

De meeste baby's krijgen hun eerste tandje rond de leeftijd van 6 maanden. Bij sommige baby's breken de eerste tandjes al vóór 4 maanden door, terwijl andere pas na hun eerste verjaardag een tandje krijgen. Deze verschillen zijn heel normaal. Een vroeg of laat eerste tandje betekent niet automatisch dat er iets mis is.

Meestal komen de twee onderste voortandjes als eerste door. Dit zijn de onderste centrale snijtanden. Daarna volgen vaak de bovenste voortanden. De overige snijtanden, eerste melkkiezen, hoektanden en tweede melkkiezen breken geleidelijk door tijdens de eerste levensjaren.

Je baby kan al veel kwijlen en op de handjes kauwen voordat er een tandje zichtbaar is. Dit gedrag hoort ook bij de normale ontwikkeling en betekent dus niet altijd dat er binnenkort een tandje doorkomt. Soms zie je vlak vóór het doorbreken een klein, gezwollen plekje op het tandvlees.

  • Vóór 4 maanden: bij sommige baby's beginnen de eerste tandjes al zo vroeg door te komen.
  • Rond 6 maanden: een veelvoorkomende leeftijd waarop het eerste tandje verschijnt.
  • Na 12 maanden: sommige gezonde baby's hebben nog steeds geen zichtbaar tandje.
  • Rond 2 tot 3 jaar: de meeste kinderen hebben dan een volledig melkgebit met 20 tanden en kiezen.

Wat zijn de symptomen van doorkomende tandjes bij baby's?

De symptomen van doorkomende tandjes zijn meestal mild en beperken zich vooral tot het gebied rond de mond. Sommige baby's hebben duidelijk last van het doorbreken van een tandje, terwijl andere er nauwelijks iets van merken.

De duidelijkste aanwijzingen zijn veranderingen aan het tandvlees en een grotere behoefte om ergens op te kauwen. Alleen veel kwijlen is geen betrouwbaar teken dat er een tandje doorkomt. Baby's maken tijdens hun ontwikkeling van nature meer speeksel aan en ontdekken voorwerpen met hun mond.

Als ouder ken je het normale gedrag van je baby het beste. Kleine gedragsveranderingen kunnen samengaan met doorkomende tandjes. Duidelijke ziekteverschijnselen, aanhoudend ongemak of ongewone klachten verdienen echter een afzonderlijke beoordeling. Schrijf ze niet automatisch toe aan tandjes krijgen.

Veelvoorkomende symptomen van doorkomende tandjes
Mogelijk symptoomWat kun je merken?Wat moet je weten?
Gevoelig of gezwollen tandvleesEen rood, gevoelig plekje waar een tandje doorkomtEen veelvoorkomend plaatselijk teken van doorkomende tandjes
Meer kwijlenExtra speeksel of voortdurend natte kleertjesKomt ook vaak voor bij baby's die nog geen tandjes krijgen
Veel bijten of kauwenBijten op speelgoed, vingers of veilige bijtringenZachte druk kan gevoelig tandvlees verlichting geven
Lichte prikkelbaarheidJe baby is wat huileriger of sneller geïrriteerd dan normaalHevig of aanhoudend huilen vraagt om een andere verklaring
Een rood wangetjeEén wang ziet er iets roder uitKan samengaan met tandjes krijgen, maar bewijst niets
Lichte verstoring van de slaapTijdelijk onrustig slapen of vaker wakker wordenErnstige slaapproblemen mogen niet automatisch aan tandjes worden toegeschreven
Lichte huidirritatie rond de mondRoodheid rond de lippen of op de kinWordt vaak veroorzaakt door langdurig contact met speeksel

Kan je baby koorts, diarree of andere klachten krijgen door tandjes?

Nee. Doorkomende tandjes veroorzaken geen echte koorts, diarree of ernstige ziekteverschijnselen. Onderzoek dat door de American Academy of Pediatrics wordt besproken, laat zien dat het doorbreken van tanden soms samengaat met een heel lichte stijging van de lichaamstemperatuur. Het verklaart echter geen koorts van 38 °C of hoger.

Dit onderscheid is belangrijk, omdat baby's juist in de periode waarin hun eerste tandjes verschijnen ook infecties kunnen oplopen. Wanneer koorts of diarree ten onrechte aan tandjes krijgen wordt toegeschreven, kan noodzakelijke medische zorg vertraging oplopen.

Sommige baby's hebben tijdelijk wat rodere wangen, kwijlen meer of zijn licht prikkelbaar. Braken, diarree, aanhoudend hoesten, duidelijke neusverstopping, ongebruikelijke sufheid en ontroostbaar huilen zijn echter geen normale symptomen van doorkomende tandjes.

Heeft je baby koorts? Beschouw dit dan als een mogelijk teken van ziekte en niet als een tandjessymptoom. Een baby jonger dan 3 maanden met een temperatuur van 38 °C of hoger moet onmiddellijk medisch beoordeeld worden. Zoek op elke leeftijd dringend medische hulp bij ademhalingsproblemen, wanneer je baby ongewoon moeilijk wakker te krijgen is, tekenen van uitdroging vertoont of ernstig ziek lijkt.

Doorkomende tandjes of toch ziek? Zo herken je het verschil
SymptoomPast dit bij tandjes krijgen?Wat kun je het beste doen?
Licht gevoelig tandvleesJaProbeer een zachte tandvleesmassage of een veilige, gekoelde bijtring
Extra kwijlen of kauwenKomt vaak voorGeef een schone bijtring en houd de kin droog
Temperatuur onder 38 °CEen lichte temperatuurstijging kan voorkomenHoud de algemene toestand van je baby goed in de gaten
Koorts van 38 °C of hogerNeeNeem contact op met een zorgverlener; bij baby's jonger dan 3 maanden is onmiddellijke medische beoordeling nodig
Diarree of brakenNeeVraag medisch advies, vooral als de klachten aanhouden of je baby minder vocht binnenkrijgt
Hevig of ontroostbaar huilenNeeNeem contact op met de huisarts of een andere zorgverlener
Ademhalingsproblemen of nauwelijks reagerenNeeSchakel onmiddellijk medische spoedhulp in

Hoe lang duurt de pijn bij doorkomende tandjes?

Er bestaat geen vast aantal dagen waarin elk doorkomend melktandje klachten veroorzaakt. Volgens de American Academy of Pediatrics neemt het ongemak, wanneer tandjes krijgen klachten geeft, vaak binnen 2 tot 3 dagen af. Ook de NHS beschrijft dat milde symptomen doorgaans enkele dagen duren.

Dit betekent niet dat een tandje binnen 2 tot 3 dagen helemaal doorkomt. Het doorbreken van tanden is een geleidelijk proces. Het zichtbare deel van de tand, de kroon, kan nog verder tevoorschijn komen nadat de gevoeligheid al verdwenen is.

Omdat melktanden en melkkiezen op verschillende momenten doorbreken, kun je tijdens de eerste levensjaren meerdere afzonderlijke periodes van gevoelig tandvlees merken. Tandjes krijgen hoort geen weken- of maandenlange, ernstige en voortdurende pijn te veroorzaken.

Lijkt je baby langdurig ongemak te hebben, worden de klachten erger of lukt normaal drinken, eten of slapen niet goed? Laat dan een zorgverlener controleren of er een andere oorzaak is.

  • Sommige tandjes komen door zonder merkbare klachten.
  • Lichte pijn of gevoeligheid verdwijnt vaak binnen 2 tot 3 dagen.
  • Het tandje kan verder doorkomen nadat de pijn is afgenomen.
  • Een volgend tandje kan later opnieuw kortdurend ongemak veroorzaken.
  • Aanhoudende of ernstige klachten mogen niet automatisch aan doorkomende tandjes worden toegeschreven.

Wat helpt tegen doorkomende tandjes bij je baby?

De beste manieren om pijn bij doorkomende tandjes te verzachten zijn eenvoudige oplossingen zonder medicijnen. Zachte druk of verkoeling kan het gevoelige tandvlees verlichting geven. De NHS, American Academy of Pediatrics en American Dental Association adviseren onder andere een zachte tandvleesmassage en geschikte bijtringen.

Koel is prettig, maar bevroren is niet beter. Zeer koude of harde voorwerpen kunnen het kwetsbare tandvlees beschadigen. Houd altijd toezicht wanneer je baby ergens op kauwt. Controleer bovendien of bijtringen heel zijn en geschikt zijn voor de leeftijd en ontwikkeling van je baby.

  • Kies stevige bijtringen uit één stuk die geschikt zijn voor baby's, liever dan producten die met vloeistof gevuld zijn.
  • Koel bijtringen in de koelkast, niet in de vriezer.
  • Geef geen ijsblokjes of hard voedsel waaraan je baby zich kan verslikken.
  • Houd bijtringen schoon en controleer regelmatig op beschadigingen.
  • Bevestig een bijtring nooit aan een koord of ketting rond de hals van je baby.
  1. 1. Was je handen grondig. Masseer het gevoelige tandvlees voorzichtig met een schone vinger en oefen lichte druk uit. Stop als je baby dit niet prettig vindt.
  2. 2. Leg een schone, stevige rubberen bijtring in de koelkast. Geef deze wanneer je baby wakker is en je toezicht kunt houden. Leg de bijtring niet in de vriezer.
  3. 3. Geef eventueel een schoon, koel en vochtig washandje waarop je baby onder voortdurend toezicht mag kauwen. Haal het weg als het beschadigd raakt of verstikkingsgevaar oplevert.
  4. 4. Dep overtollig speeksel voorzichtig weg van de kin en rond de mond. Door de huid schoon en droog te houden, kun je irritatie door vocht helpen beperken.
  5. 5. Geef extra aandacht, knuffels en rustige afleiding als je baby onrustig is. Zo bied je troost zonder onnodige producten te gebruiken.
  6. 6. Lijkt je baby ondanks deze maatregelen veel pijn te hebben? Vraag dan aan je huisarts of apotheker of een pijnstiller die geschikt is voor de leeftijd van je baby verantwoord is.

Welke middeltjes tegen doorkomende tandjes kun je beter vermijden?

Niet elk product dat wordt verkocht tegen doorkomende tandjes is veilig. Sommige populaire middeltjes hebben nauwelijks bewezen effect en kunnen baby's blootstellen aan verstikkingsgevaar, vergiftiging, ernstige bijwerkingen of ander letsel.

De American Academy of Pediatrics, American Dental Association en Amerikaanse Food and Drug Administration raden verdovende middelen met benzocaïne of lidocaïne af voor pijn bij doorkomende tandjes. Benzocaïne kan methemoglobinemie veroorzaken, een mogelijk levensbedreigende aandoening waarbij het bloed minder goed zuurstof kan vervoeren. Lidocaïne in de mond kan eveneens ernstige gevolgen hebben, waaronder epileptische aanvallen en hartproblemen.

Ook barnstenen bijtkettingen kun je beter vermijden. Er is geen betrouwbaar wetenschappelijk bewijs dat het dragen van barnsteen de pijn bij doorkomende tandjes verlicht. Kettingen en armbandjes kunnen bovendien verstikking of wurging veroorzaken. Een etiket met 'natuurlijk' of 'homeopathisch' betekent niet automatisch dat een product veilig is.

Smeer nooit honing op het tandvlees of de speen van je baby. De CDC waarschuwt dat kinderen jonger dan 12 maanden geen honing mogen krijgen, in welke vorm dan ook, vanwege het risico op infantiel botulisme. Ook voor oudere baby's is honing geen aanbevolen middel tegen doorkomende tandjes.

Middeltjes en producten die je beter niet gebruikt bij doorkomende tandjes
Product of middelWaarom vermijden?
Tandgel met benzocaïneRisico op mogelijk levensbedreigende methemoglobinemie
Tandgel of mondvloeistof met lidocaïneRisico op epileptische aanvallen, hartproblemen en andere ernstige bijwerkingen
Barnstenen bijtkettingenGevaar voor verstikking en wurging, zonder bewezen pijnstillend effect
Homeopathische tabletjes tegen tandjespijnOnzeker effect en mogelijke aanwezigheid van schadelijke bestanddelen
Honing of een speen met honingRisico op infantiel botulisme bij kinderen jonger dan 12 maanden
Bevroren bijtringenDe extreme kou en hardheid kunnen het gevoelige tandvlees beschadigen
Alcohol op het tandvleesKan worden opgenomen door het lichaam en ernstige vergiftiging veroorzaken
Bijtringen met vloeistof of beschadigde bijtringenKunnen lekken, kapotgaan of andere veiligheidsrisico's opleveren

Mag je je baby paracetamol geven bij doorkomende tandjes?

De meeste baby's hebben geen medicijnen nodig wanneer hun tandjes doorkomen. Bij lichte klachten helpen een zachte tandvleesmassage, een gekoelde bijtring en extra troost vaak al voldoende.

Wanneer de pijn normale dagelijkse activiteiten verstoort, kan een huisarts of apotheker een pijnstiller adviseren die geschikt is voor de leeftijd, zoals paracetamol of ibuprofen. Of een middel geschikt is, hangt af van de leeftijd, het gewicht, de gezondheid van je baby en het specifieke product. Bepaal de dosering nooit op eigen houtje en gebruik geen geneesmiddelen voor volwassenen.

Aanbevelingen en leeftijdsgrenzen voor pijnstillers verschillen per land en per product. Volg daarom het advies van een zorgverlener en de aanwijzingen in de bijsluiter. Gebruik geen aspirine tegen tandjespijn en geef zeer jonge baby's geen ibuprofen zonder professioneel advies.

Geef niet herhaaldelijk pijnstillers voor klachten waarvan je alleen vermoedt dat ze door tandjes komen. Heeft je baby langere tijd pijnstilling nodig? Neem dan contact op met een zorgverlener om de oorzaak van het ongemak te laten beoordelen.

Wanneer moet je naar de huisarts of tandarts als je baby tandjes krijgt?

De meeste klachten bij doorkomende tandjes kun je veilig thuis verlichten. Toch wordt niet elke klacht die in deze periode ontstaat door tandjes veroorzaakt. Neem contact op met de huisarts of een andere zorgverlener wanneer de symptomen ernstiger lijken dan gewone gevoeligheid van het tandvlees, of wanneer je je zorgen maakt over de gezondheid van je baby.

Een baby jonger dan 3 maanden met een temperatuur van 38 °C of hoger moet onmiddellijk medisch beoordeeld worden. Ademhalingsproblemen, ongewoon weinig reageren of tekenen van ernstige uitdroging vragen op elke leeftijd om dringende medische hulp. Ook koorts bij oudere baby's moet worden beoordeeld op basis van hun leeftijd, klachten en algemene toestand.

Een kindertandarts kan gezwollen tandvlees onderzoeken, beoordelen of een doorkomend tandje er normaal uitziet en vragen over de ontwikkeling van het gebit beantwoorden. Begin op tijd met tandartsbezoeken. De American Academy of Pediatric Dentistry adviseert een eerste bezoek zodra het eerste tandje doorbreekt en uiterlijk rond de eerste verjaardag.

Zodra het eerste tandje zichtbaar is, begin je met tweemaal daags poetsen met een zachte, voor de leeftijd geschikte tandenborstel en een hoeveelheid fluoridetandpasta ter grootte van een rijstkorrel. Tandjes krijgen is tijdelijk, maar de verzorging van het eerste tandje vormt het begin van een leven lang goede mondgezondheid.

  • Neem contact op met de huisarts bij koorts, diarree, braken of andere mogelijke ziekteverschijnselen.
  • Vraag medisch advies bij hevig huilen, aanhoudende pijn of problemen met drinken en eten.
  • Zoek dringend medische hulp bij tekenen van uitdroging, ademhalingsproblemen of ongewoon weinig reageren.
  • Vraag de tandarts om advies bij opvallende zwelling van het tandvlees, afwijkende tandjes of zorgen over laat doorkomende tanden.
  • Plan het eerste tandartsbezoek wanneer het eerste tandje verschijnt, en uiterlijk rond de eerste verjaardag.

Zo helpt Molar Squad bij het aanleren van goede poetsgewoontes

Tandjes krijgen hoort bij de babytijd. Molar Squad is ontwikkeld voor de volgende fase, wanneer kinderen zelfstandig leren meehelpen met tandenpoetsen. De app richt zich op kinderen van 3 tot 10 jaar. Voor ouders van baby's die net hun eerste tandjes krijgen, is het dus iets om naar uit te kijken wanneer hun kind wat ouder is.

Molar Squad is ontwikkeld door Socket Science en is gratis beschikbaar voor iPhone en Android. De app maakt dagelijks tandenpoetsen leuker met een begeleide poetstimer, beloningen en educatieve activiteiten die door tandartsen zijn goedgekeurd. De app helpt bij het opbouwen van gezonde gewoontes, maar vervangt niet het toezicht van ouders of regelmatige tandartsbezoeken.

  • Een begeleide poetstimer van 2 minuten die de vier zones van de mond doorloopt.
  • Poetsreeksen voor 's ochtends en 's avonds waarmee kinderen stickers en helden verdienen.
  • Door tandartsen goedgekeurde weetjes over tanden en leuke quizzen met afbeeldingen.
  • Poetsherinneringen en een kalender voor ouders, beveiligd met een oudervergrendeling.

Veelgestelde vragen van ouders

Wat zijn de eerste symptomen als je baby tandjes krijgt?

De eerste tekenen kunnen zijn dat je baby meer op voorwerpen kauwt, veel kwijlt en gevoelig of licht gezwollen tandvlees heeft. Sommige baby's zijn wat huileriger of wrijven over hun tandvlees, terwijl andere helemaal geen klachten hebben. Kwijlen en kauwen horen ook bij de normale ontwikkeling en betekenen dus niet automatisch dat er een tandje doorkomt.

Hoe lang duurt de pijn van één doorkomend tandje?

Pijn of ongemak door doorkomende tandjes duurt meestal maar enkele dagen. Volgens de American Academy of Pediatrics neemt lichte gevoeligheid vaak binnen 2 tot 3 dagen af, hoewel het tandje daarna nog verder kan doorkomen. Elke baby is anders en sommige tandjes verschijnen zonder pijn. Laat aanhoudende of ernstige pijn beoordelen in plaats van ervan uit te gaan dat tandjes de oorzaak zijn.

Kan je baby 38 graden koorts krijgen door tandjes?

Nee. Het doorkomen van tandjes kan samengaan met een lichte temperatuurstijging, maar veroorzaakt geen echte koorts van 38 °C of hoger. Een baby met koorts kan een infectie of een andere ziekte hebben. Neem contact op met een zorgverlener. Is je baby jonger dan 3 maanden? Laat hem of haar dan onmiddellijk medisch beoordelen.

Wat helpt het snelst en veiligst tegen pijn bij doorkomende tandjes?

Een zachte massage van het tandvlees met een schone vinger of een schone, stevige bijtring uit de koelkast kan verlichting geven. Ook een koel, vochtig washandje kan helpen, mits je voortdurend toezicht houdt. Vermijd bevroren voorwerpen en verdovende gels. Heeft je baby nog steeds veel pijn? Vraag de huisarts of apotheker om advies over geschikte pijnstilling.

Kan je baby diarree, overgeven of een loopneus krijgen door tandjes?

Nee. Volgens de American Academy of Pediatrics zijn diarree, braken en een loopneus geen normale gevolgen van doorkomende tandjes. Deze klachten kunnen toevallig optreden in dezelfde periode, maar worden daardoor niet veroorzaakt. Neem contact op met een zorgverlener als je baby ziek lijkt, de klachten aanhouden of er problemen ontstaan met voldoende drinken.

Zijn tandgel, barnstenen bijtkettingen of honing veilig voor baby's?

Nee. Vermijd tandgels met benzocaïne of lidocaïne vanwege het risico op ernstige bijwerkingen. Barnstenen bijtkettingen en andere bijtsieraden kunnen verstikking of wurging veroorzaken. Geef baby's jonger dan 12 maanden nooit honing, omdat dit infantiel botulisme kan veroorzaken. Kies liever voor een zachte tandvleesmassage of een geschikte, gekoelde bijtring.

Bronnen

Deze gids is gebaseerd op de onderstaande richtlijnen voor mondgezondheid.

Deze gids bevat algemene informatie en is geen medisch advies. Maak je je zorgen over het gebit van je kind? Neem dan contact op met je tandarts of huisarts.

Bekijk alle gidsen →